Na het koken wil je het liefst in één beweging alles in de vaatwasser schuiven. Scheelt tijd, scheelt gedoe, en die aanrechtberg verdwijnt lekker snel uit beeld. Toch is die ‘alles erin’-reflex precies waar het vaak misgaat.
Sommige spullen kunnen namelijk flink lijden onder het hete water, agressieve detergenten en het lange, vochtige programma. Sterker nog: niet alleen je keukengerei krijgt klappen, ook je vaatwasser zelf kan er op termijn schade van oplopen. Hieronder staan de spullen die je beter met de hand afwast, inclusief waarom.
Messen: scherp blijft niet vanzelf
Een goed keukenmes is je beste vriend, maar in de vaatwasser verliest het die status snel. Het hete water en het schoonmaakmiddel tasten het staal aan, waardoor de snede sneller bot wordt. Dat merk je vaak pas bij het volgende snijwerk.
Heb je messen met een houten handvat? Dan is voorzichtigheid dubbel belangrijk. Hout houdt niet van langdurig vocht en hitte: het kan uitzetten, scheuren en uiteindelijk loskomen. En een los handvat is niet alleen irritant, maar ook onveilig.
Gietijzer: een pan die je moet ‘onderhouden’
Gietijzeren pannen zijn gemaakt om lang mee te gaan, maar alleen als je ze goed behandelt. Ze hebben vaak een beschermlaagje (seasoning) van ingebakken olie. Dat laagje zorgt ervoor dat de pan minder plakt en beter bestand is tegen roest.
Een vaatwasserprogramma is funest voor dat beschermlaagje: het wordt als het ware ‘weggewassen’. Daarna blijft kaal metaal over, en roest krijgt dan vrij spel. Afwassen met warm water, een borstel en goed afdrogen is hier echt de veilige route.
Koper: mooi, maar gevoelig
Koperen pannen en schalen zijn weer helemaal terug in veel keukens, vooral omdat ze er luxe uitzien en prettig werken. Alleen: koper is gevoelig voor verkleuring, en de vaatwasser kan dat proces versnellen. Het resultaat is vaak dof, vlekkerig of ongelijk van kleur.
Daarnaast kunnen pannen in de vaatwasser tegen andere items stoten, wat bij koper sneller voor deukjes of beschadigingen zorgt. Met de hand wassen is dus de beste keuze. Een bekende huistip: even inwrijven met een beetje ketchup en zacht schrobben kan helpen om koper weer op te frissen.
Pannen met antiaanbaklaag: kan wel, maar liever niet
Veel mensen gooien hun koekenpan met antiaanbaklaag zonder nadenken in de vaatwasser. Eén keer zal meestal niet meteen een ramp zijn, maar als je het vaak doet, kan de laag sneller slijten. En dan ben je uiteindelijk toch verder van huis.
De combinatie van hoge temperaturen, krachtige middelen en langdurig vocht is simpelweg niet ideaal voor die coating. Wil je langer plezier van je pan? Dan is even met de hand afwassen met een zachte spons vaak al genoeg — en het is meestal sneller dan je denkt.
Raspen en zeven: kleine gaatjes, groot risico
Raspen en zeven verdwijnen ook makkelijk in de vaatwasser, vooral na een luie kookavond. Toch is dat niet altijd slim. Door het vele water en het lange natte traject kan metaal bij bepaalde soorten sneller roesten, zeker als het niet volledig droog uit de machine komt.
Bovendien blijven etensresten graag hangen in al die kleine openingetjes, waardoor je ze achteraf alsnog moet schoonmaken. Met de hand wassen werkt hier meestal beter. Een tandenborstel is handig om de laatste restjes uit de gaatjes te krijgen.
Waarom je vaatwasser er ook onder kan lijden
Het gaat niet alleen om je spullen, maar ook om de machine zelf. Scherpe messen kunnen bijvoorbeeld de beschermlaag aan de binnenkant beschadigen, en dat kan op termijn leiden tot roestplekjes. Die wil je liever voorkomen, want roest wordt zelden ‘vanzelf’ beter.
Daarnaast kunnen zware pannen of onhandig geplaatste items onderdelen beschadigen of sproeiarmen blokkeren. En als water niet goed kan circuleren, wordt je vaat minder schoon én draait je machine minder efficiënt. Even slim inruimen en selectief zijn scheelt op de lange termijn geld en frustratie.
De simpele vuistregel
Twijfel je? Denk dan zo: alles wat scherp, gevoelig, geolied, hout-achtig of kwetsbaar gecoat is, is meestal geen goede match met de vaatwasser. Met de hand afwassen voelt misschien ouderwets, maar het verlengt vaak echt de levensduur.
Heb jij nog zo’n item waarvan je achteraf dacht: ‘had ik dit maar niet in de vaatwasser gedaan’? Laat het vooral weten op onze sociale media — we zijn benieuwd naar jullie keukenblunders én gouden tips.
Bron: infovandaag.nl
